TỐI ƯU THUẾ TRONG DOANH NGHIỆP

Xét về khía cạnh hiệu quả, thuế được xem như là một khoản chi phí và các doanh nghiệp đều mong muốn tiết kiệm. Vậy trong thực tế, các doanh nghiệp thường áp dụng các nào để tiết kiệm thuế?
❌ Trốn
➡ Tránh các khoản phạt
➡ Tránh các tổn thất
➡ Tận hưởng các ưu đãi

Bài viết liên quan NGĂN NGỪA RỦI RO VỀ THUẾ (phần 1)

1. TRỐN
Đây có lẽ là câu trả lời đơn giản nhất. Khi nói đến tiết kiệm, có lẽ các doanh nghiệp nhanh chóng nghĩ đến cách này. Tuy nhiên điểm yếu của nó là tính chính danh và rủi ro.

Doanh nghiệp có các nghĩa vụ với nhiều đối tượng khác nhau như với ngân hàng, với người bán, người mua, người lao động, cổ đông, nhà nước... Riêng nhà nước có thẩm quyền và uy quyền lớn nhất trong việc yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ của mình. Họ có quyền kiểm tra, yêu cầu giải trình và phạt nếu doanh nghiệp vi phạm. Trốn thuế là 1 trong các vi phạm của doanh nghiệp và khi bị phát hiện thì hậu quả sẽ rất nặng nề. Ngoài tổn hại về tài chính, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các vấn đề nghiêm trọng hơn.

Khi sử dụng cách thức này, rõ ràng là doanh nghiệp đang tự đưa mình vào rủi ro và nguy hiểm để đánh đổi lấy lợi ích trước mắt.
2. TRÁNH CÁC KHOẢN PHẠT
Các quy định về thuế được ban hành tại rất nhiều văn bản khác nhau. Để hiểu đúng các quy định này không phải là điều dễ dàng. Đã thế chúng lại thường xuyên được sửa đổi bổ sung. Những nguyên nhân đó dẫn đến việc hiểu sai, làm sai là điều khó tránh khỏi.

Khi doanh nghiệp làm sai thì sẽ bị phạt. Thông thường một quyết định phạt được đưa ra sẽ bao gồm:
➡ Phạt vi phạm
➡ Truy thu
➡ Phạt chậm nộp. Riêng khoản này để càng lâu thì càng lớn, thậm chí có trường hợp lớn hơn cả số truy thu.

Để tránh cái này thì doanh nghiệp chỉ còn cách hiểu đúng và làm đúng mà thôi. Khi đó, doanh nghiệp cần đầu tư đầy đủ cho những người làm kế toán thuế nghiên cứu, áp dụng và thực hiện đầy đủ theo yêu cầu.

3. TRÁNH CÁC TỔN THẤT
Để thực hiện hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp cần thực hiện rất nhiều công việc khác nhau. Trong đó, có những khoản chi phí được thuế chấp nhận, có những khoản thì không. Khi không được chấp nhận, doanh nghiệp phải lấy từ lợi nhuận sau thuế. Đây được coi là một tổn thất cho doanh nghiệp.

Để tránh các khoản tổn thất, doanh nghiệp cần đánh giá được tác động của thuế đối với từng cách thức thực hiện và lựa chọn cách thức hiệu quả nhất. Tất nhiên là chi phí thuế là một yếu tố cần xem xét trong rất nhiều yếu tố khác có tác động đến hiệu quả kinh doanh.

4. CÁC ƯU ĐÃI
Việc được hưởng các ưu đãi là một điều tuyệt vời. Các ưu đãi thường liên quan đến lĩnh vực kinh doanh và địa bàn được khuyến khích. Bên cạnh đó, để được ưu đãi, doanh nghiệp cần đáp ứng được các điều kiện nhất định trong từng tình huống cụ thể.

5. DOANH NGHIỆP CÓ THỂ LÀM GÌ?
Một cách chính tắc, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định của nhà nước, tránh các tổn thất và tận hưởng các ưu đãi.

Vậy cách tiếp cận sẽ là: Bỏ qua cách 1, triệt để cách 2, hướng tới cách 3 và vươn lên cách 4.

➡ Với cách 2, vai trò của kế toán thuế là đặc biệt quan trọng. Hãy đảm bảo bộ phận này có đủ năng lực để thực hiện đúng. Việc đầu tư cho công việc này là một đòi hỏi tất yếu và chính đáng.

➡ Cách 3 và cách 4 đòi hỏi sự tham gia của lãnh đạo cấp cao. Điều này đòi hỏi lãnh đạo doanh nghiệp có tư duy chiến lược và dài hạn, nhận thức được tầm quan trọng và ảnh hưởng của thuế, lựa chọn đúng đắn trong các quyết định kinh doanh. Trước mỗi quyết định quan trọng, lãnh đạo doanh nghiệp nên tham vấn ý kiến của kế toán, chuyên gia tư vấn nhằm đánh giá ảnh hưởng của thuế.

Dường như là công tác HOẠCH ĐỊNH THUẾ ngày càng đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển bền vững, thậm chí là vượt trội của doanh nghiệp!

NGĂN NGỪA RỦI RO VỀ THUẾ (phần 1)

➡ Phần lớn các doanh nghiệp chỉ biết đến rủi ro về thuế khi nó đã xảy ra.
➡ Phần lớn các chủ doanh nghiệp không muốn đề cập đến thiệt hại của mình.
➡ Làm sao nhận diện và ngăn ngừa rủi ro về thuế?

Bài viết liên quan TỐI ƯU THUẾ TRONG DOANH NGHIỆP

1. Thuế và rủi ro về thuế

Nói theo ngôn ngữ chuyên ngành thì thuế có 2 loại là thuế trực thu và thuế gián thu. Nhưng cho dù là loại nào thì thuế vẫn là số mà doanh nghiệp không được hưởng. Doanh thu là số còn lại của doanh nghiệp sau khi trừ đi thuế giá trị gia tăng. Lợi nhuận còn lại của doanh nghiệp là số còn lại sau khi trừ đi thuế thu nhập doanh nghiệp.

Trong các trách nhiệm của doanh nghiệp, trách nhiệm về thuế là trách nhiệm có tính bắt buộc cao nhất. Nhà nước có quyền áp đặt các quy định của mình trong việc xác định số thuế mà doanh nghiệp phải nộp. Nói một cách dễ hiểu thì rủi ro về thuế là khả năng doanh nghiệp phải nộp thuế nhiều hơn so với số thuế mà doanh nghiệp tự xác định.

Về cơ bản, rủi ro về thuế thường có ba loại:
➡ Bị ấn định thuế. Đây là trường hợp thảm khốc nhất mà không một doanh nghiệp nào mong muốn.
➡ Bị tính cao hơn. Thông thường nó liên quan đến việc doanh nghiệp không đáp ứng được các điều kiện và yêu cầu của thuế. Trường hợp này có thể do doanh nghiệp (thụ động) không đáp ứng đầy đủ các điều kiện hoặc buộc phải chấp nhận (chủ động) do thực tế kinh doanh.
➡ Bị phạt. Trường hợp này là do doanh nghiệp hiểu sai hoặc làm sai các quy định. Nó rất phổ biến và có thể xảy ra bất cứ lúc nào, tại bất cứ doanh nghiệp nào.

Vậy làm thế nào để ngăn ngừa rủi ro về thuế? Đó là một câu hỏi không dễ trả lời đầy đủ. Nó còn khó hơn khi trả lời cho chủ và người điều hành doanh nghiệp - những người không nắm được các quy định chuyên môn về thuế và kế toán.

Để giúp anh chị dễ nắm bắt và có thể áp dụng, tôi sẽ chia nội dung ngăn ngừa rủi ro về thuế thành các bài viết nhỏ khác nhau. Mỗi bài liên quan đến một vấn đề quan trọng hoặc một sắc thuế mà các doanh nghiệp có thể mắc phải.

2. Mất sổ sách và chứng từ
Trường hợp này thường xảy ra ở các doanh nghiệp nhỏ hoặc mới thành lập, khi bộ máy kế toán chưa có hoặc chưa ổn định, khi lãnh đạo doanh nghiệp không quan tâm đến kế toán và thuế, khi doanh nghiệp chưa có quy trình hoặc các yêu cầu cần thiết.

Trong thực tế tôi đã gặp khá nhiều doanh nghiệp không có hoặc bị mất sổ sách, chứng từ kế toán. Cái mất đi có thể là đơn lẻ hoặc trong tình huống xấu nhất có thể là toàn bộ. Cái mất đi có thể làm lại được nhưng cũng có cái không thể làm lại được (ví dụ như hóa đơn). Lý do thì có rất nhiều, trong đó có cả những lý do nghe hết sức ấu trĩ và buồn cười. Nhưng nó vẫn xảy ra.

- Chuyển trụ sở: Vì nhiều nguyên nhân khác nhau mà doanh có thể phải chuyển trụ sở, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ hoặc mới thành lập. Rất nhiều thứ phải di chuyển và sắp xếp lại. Rồi một ngày u ám nào đó, doanh nghiệp mới phát hiện ra là không biết sổ sách, chứng từ của mình ở đâu.

- Không in bản cứng để lưu trữ: Máy tính là công cụ đắc lực cho con người. Nhưng rất nhiều trường hợp nó lại trở thành kẻ tội đồ. Máy tính hỏng, phần mềm hỏng, mất dữ liệu. Nguyên nhân thì có thể do khách quan, do vô tình và cũng có thể là cố ý. Khi mọi thứ vẫn ở trong máy tính, nếu mất là mất tất cả.

- Lưu trữ lộn xộn, không có hệ thống: Điều này dẫn đến việc thất lạc hoặc nó nằm ở một nơi nào đó mà không dễ tìm ra.

- Không bàn giao khi thay đổi nhân sự: Việc thay đổi nhân sự kế toán không phải là hiếm nếu không muốn nói là thường xuyên. Khi thay đổi nhân sự mà không bàn giao hoặc bàn giao không đầy đủ thì rất dễ mất, thiếu hoặc vẫn đủ mà không biết nó ở đâu.

- Cố ý: Rất nhiều trường hợp ở doanh nghiệp nhỏ. Vì một lý do nào đó mà người làm bất mãn, chán ghét công ty hoặc ông chủ, hoặc họ sợ trách nhiệm khi làm sai. Khi những người này nghỉ việc mà công ty không yêu cầu bàn giao đầy đủ thì rất dễ xảy ra việc mất dữ liệu, sổ sách chứng từ, hóa đơn…

- Thuê kế toán làm part-time: Rất nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ nguồn lực để tổ chức bộ máy kế toán và sử dụng dịch vụ của một công ty chuyên nghiệp. Khi đó doanh nghiệp tìm đến những người làm part-time. Doanh nghiệp chuyển hết hóa đơn chứng từ cho người làm kế toán nhưng suốt một thời gian dài không nhận lại sổ sách, chứng từ, hoặc nhận lại không đầy đủ.

Và còn rất nhiều nguyên nhân khác nữa…

3. Rủi ro về thuế thuế
➡ Rủi ro bị ấn định thuế: Khi doanh nghiệp không có hoặc có không đầy đủ sổ sách, chứng từ thì có nguy cơ sẽ bị ấn định thuế. Đây có lẽ là rủi ro có sức ảnh hưởng khủng khiếp nhất đối với doanh nghiệp. Trường hợp này cơ quan thuế có quyền ấn định số thuế mà doanh nghiệp phải nộp. Nếu nó xảy ra thì thường là số thuế ấn định vượt xa số dự kiến của doanh nghiệp hoặc số do doanh nghiệp xác định dựa trên số liệu của mình. Đương nhiên là chẳng ai mong muốn điều này xảy ra.

➡ Rủi ro bị tính thêm thuế: Nếu lượng chứng từ bị mất là nhỏ, các khoản chi phí tương ứng có thể bị loại ra. Khi này số thuế phải nộp sẽ nhiều hơn. Kèm theo đó là số tiền phạt vi phạm và tiền phạt chậm nộp.

4. Chi phí khắc phục
Nếu doanh nghiệp không muốn đối mặt với nguy cơ bị ấn định thuế thì chỉ còn cách làm lại sổ sách, khôi phục lại chứng từ. Có cái thì làm lại được nhưng có cái thì không. Nếu sổ sách, chứng từ mất nhiều, trong thời gian dài thì rõ ràng là thời gian, công sức và chi phí để khắc phục sẽ là rất lớn.

5. Biện pháp phòng tránh
Thực ra cách phòng tránh tình huống này không đòi hỏi gì nhiều. Doanh nghiệp chỉ cần thực hiện các thao tác cực kỳ đơn giản sau:

a. Sao lưu dữ liệu
Cho dù công ty có sử dụng phần mềm kế toán online, offline hay chỉ đơn giản là làm kế toán trên excel thì cũng thường xuyên sao lưu dữ liệu và lưu trữ chúng ở nơi an toàn. Nếu có gặp trục trặc gì thì việc phục hồi cũng nhanh chóng và không hề tốn kém.

b. In bản cứng
Thao tác này cũng chẳng hề tốn kém, có chăng là một chút giấy mực và thời gian đặt lệnh in. Nếu đó là bản chuẩn rồi thì có mất dữ liệu mềm cũng không cần làm lại. Nếu bản tin đó còn sai sót thì sau này cũng chỉ cần sửa chữa thôi. Thời gian và công sức cũng sẽ tiết kiệm được rất nhiều.
➡ Về chứng từ và các bảng kê: doanh nghiệp nên in ngay khi khởi tạo.
➡ Về sổ sách: tùy theo tình hình thực tế mà doanh nghiệp có thể chọn in hàng tháng hoặc tối thiểu hàng quý. Nếu không in đầy đủ thì ít nhất cũng phải in Nhật ký chung và bảng cân đối số phát sinh.

c. Lưu trữ an toàn và có hệ thống
Hãy đảm bảo việc lưu trữ báo cáo, sổ sách và chứng từ kế toán được thực hiện một cách khoa học và an toàn. Nếu ở công ty có không gian thì hãy dành không gian an toàn cho việc lưu trữ. Hãy đóng bộ, đóng quyển rồi lưu vào tủ, thùng sắt. Sau đó giao cho người chịu trách nhiệm bảo quản và khóa lại là tốt nhất. Tránh những nơi có nguy cơ bị ngập, bị ướt hoặc lẫn lộn với những thứ khác.

Nếu doanh nghiệp sử dụng dịch vụ kế toán bên ngoài hay thuê kế toán làm part-time thì khi chuyển giao tài liệu hãy lập bảng kê chi tiết các chứng từ đã bàn giao. Khi nhận lại phải đảm bảo không mất mát. Luôn luôn yêu cầu bàn giao đầy đủ sổ sách, chứng từ khi xong việc.

d. Bàn giao đầy đủ
Khi có thay đổi kế toán, luôn luôn yêu cầu bàn giao đầy đủ. Luôn luôn yêu cầu người bàn giao và người nhận lập bảng kê và ký nhận với nhau. Phải kê rõ đã giao nhận những gì.

Làm sao biết là đầy đủ? Lãnh đạo chỉ cần biết rằng: báo cáo thì phải kèm theo sổ sách, sổ sách phải kèm theo chứng từ. Công việc thống kê, kiểm đếm là của người giao và người nhận.

6. Chủ doanh nghiệp làm gì?
Khi tôi hỏi các chủ doanh nghiệp về việc ngăn ngừa rủi ro về thuế, họ thường phàn nàn rằng họ có quá nhiều công việc phải quan tâm, không có chuyên môn, có quá nhiều quy định và thủ tục về thuế… và sau đó hoặc là họ buông xuôi, hoặc là họ phó mặc cho người làm kế toán và mặc nhiên đòi hỏi rằng người làm kế toán phải biết làm và phải làm đúng.

Nhưng có một điều rõ ràng là với những công việc đơn giản như trên, chủ doanh nghiệp chỉ cần quan tâm và kiểm soát kết quả của nó, rất nhiều rủi ro, tốn kém đã không xảy ra. Và những công việc đó không mất quá nhiều thời gian cũng như không đòi hỏi phải nắm được các quy định chuyên ngành vốn rất rắc rối và phức tạp.

TẢN MẠN VỀ TỰ DO TÀI CHÍNH – PHẦN 2

Sau khi chia sẻ bài viết Tản mạn về tự do tài chính (TDTC) Phần 1, mình đã nhận được nhiều phản hồi từ các anh chị thành viên group. Có một điều khá lạ là dù ngay phần mở đầu, mình đã xin phép bài viết chỉ dành cho newbie, nhưng một số anh chị lại không đọc và đòi hỏi rất nhiều thông tin chi tiết, thậm chí có người còn đề nghị mình khai báo tài sản (mình tưởng làm cán bộ nhà nước mới cần kê khai chứ nhỉ ^^)

Sự thật thì trong phạm vi một bài viết hướng đến đối tượng mới thì không thể nêu quá nhiều vấn đề được. Vì vậy, rất mong các anh chị hãy xác định rõ nhu cầu của mình trước khi đọc bài, và các vấn đề chuyên sâu có thể trao đổi qua comment.

Trước khi đi vào nội dung phần 2, theo đề nghị của một số anh chị, mình xin chia sẻ CÂU CHUYỆN THẬT về quá trình tạo dựng thu nhập thụ động của bản thân. Hy vọng nó sẽ giúp mọi người giải đáp một số khúc mắc ở phần một.

Nguồn thu nhập thụ động đầu tiên mình có được là nhờ kinh doanh dịch vụ hosting và tên miền, lúc đó mình là sinh viên năm Ba. Sau một thời gian nghiền ngẫm sách vở, vò đầu bứt tóc để tìm ý tưởng, mình thấy kinh doanh hosting và tên miền là phù hợp nhất với bản thân, vì mình có nghề tay trái là thiết kế website. Trước đó, mỗi khi khách hàng có nhu cầu mua hosting, mình thường giới thiệu họ mua ở Mắt Bão, nếu như tận dụng được nguồn khách hàng đó thì mình sẽ có cơ hội tạo dựng thu nhập lâu dài.

Về dịch vụ hosting thì cơ bản có 2 kiểu đó là Cộng tác viên (Affiliate) hoặc Đại lý (Reseller). Cộng tác viên thì ít rủi ro hơn vì mình chỉ cần giới thiệu được khách hàng, mọi thứ còn lại bên nhà cung cấp lo, nhưng hoa hồng khá thấp. Ngược lại nếu trở thành Đại lý thì phải tự chịu trách nhiệm về bán hàng, giao dịch, chăm sóc khách hàng… nhưng bù lại sẽ được tự quyết định giá bán và sau khi trừ chi phí mua máy chủ, phần còn lại sẽ là lợi nhuận. Sau khi tính kỹ, mình quyết định sẽ chọn hình thức Reseller.

Lúc đó mình mua gói Reseller của công ty Vinahost. Nhờ kinh nghiệm dùng hosting, mình đánh giá đây là một nhà cung cấp có độ ổn định cao, chương trình đại lý tốt và linh hoạt. Vinahost cho thanh toán gói máy chủ theo từng tháng, nhưng thú thật là mình cũng không có đủ tiền để trả 1 tháng cho họ (sinh viên mà :D). Mình đã dùng chiêu thức “nấu cháo rìu” bằng cách thuyết phục khách hàng trả tiền luôn 12 tháng.

Dựa trên giá bán hosting mình đưa ra, cần có 10 khách hàng mua và duy trì hosting thì doanh thu mới đủ tiền gốc để trả cho bên cung cấp. Nhưng vì khách thanh toán liền một lúc 12 tháng nên thực ra, mỗi tháng mình chỉ cần 1 khách hàng mới là đủ trả phí thuê máy chủ rồi. Sau khi đủ 10 khách hàng, số khách hàng tiếp theo sẽ mang lại lợi nhuận cho mình, vì một gói Reseller có thể chia ra tổng cộng khoảng 30 khách hàng (bản chất nó là hình thức mua buôn – bán lẻ).

Ngày đầu tiên tập kinh doanh, mình có một người bạn cùng làm và mỗi đứa đóng góp một ít tiền cho chi phí ban đầu. Lúc đó niềm mơ ước của mình chỉ là thu nhập … 10 triệu đồng mỗi tháng :D Nhưng sau hai tuần, bạn kia rút lui và chỉ còn mình làm tiếp. Mình tự tay thiết kế web, tư vấn khách hàng, làm hợp đồng và kiêm luôn hỗ trợ kỹ thuật.

Sau một năm vận hành thì dịch vụ hoạt động khá tốt và bắt đầu mang lại nguồn thu nhập đều đặn. Nhưng mình vướng phải một vấn đề là mình trở nên vô cùng bận rộn, không phải với việc hỗ trợ khách hàng (vì hosting hoạt động khá ổn định) mà với việc làm hợp đồng và đi thu tiền. Bởi lẽ cách đây vài năm việc chuyển khoản và thanh toán trực tuyến là rất khó khăn với hầu hết khách hàng. Mình nhận thấy nếu cứ làm như vậy thì mình còn bận rộn hơn cả kiếm tiền chủ động, nên mình đã quyết định tìm một phương án kinh doanh mới.

Năm 2013, mình thông báo ngừng cung cấp dịch vụ cũ và bắt tay xây dựng dịch vụ máy chủ & hosting cho thị trường quốc tế, bắt đầu tại Mỹ với 2 người bạn cùng học Bách Khoa. Trong đó, bạn co-founder phụ trách kỹ thuật là người đóng góp vai trò quan trọng nhất. Bạn ấy từng là moderator của một diễn đàn phim ảnh lớn ở Mỹ và cũng có kinh nghiệm trong mảng online. Mình không tiện nêu tên dịch vụ của mình ở đây nhưng nếu thành viên nào quan tâm đến máy chủ cá nhân có thể inbox cho mình để có thêm chi tiết.

Điểm cải tiến lớn nhất của lần thay đổi này đó là nhờ tính năng thanh toán trực tuyến qua Paypal và phần mềm quản trị khách hàng tích hợp (bộ WHMCS hiện là phần mềm quản lý khách hàng nổi tiếng nhất trong lĩnh vực này) mà mọi quy trình từ đặt hàng, thanh toán, gia hạn, nâng cấp dịch vụ… đều được tự động hóa. Hiện tại, sau 4 năm hoạt động, công ty mình đang là một nhà cung cấp khá uy tín trên thế giới trong mảng máy chủ cá nhân với đa dạng location ở Bắc Mỹ, Châu Âu, Úc và Việt Nam, và luôn nằm trong số các dịch vụ được yêu thích của các diễn đàn hosting talk hàng đầu.

Như các anh chị cũng biết, dịch vụ máy chủ hiện nay có ứng dụng rất rộng rãi và khi khách hàng hài lòng với dịch vụ, xác suất họ thay đổi nhà cung cấp là không nhiều, vì vậy nó mang lại một doanh thu ổn định và liên tục mỗi tháng, giống như một con gà đẻ trứng đều đặn vậy.

Sau đó, mình đã bàn giao lại toàn bộ công việc cho co-founder và dành thời gian để học tập thêm về kinh nghiệm quản lý (các anh chị có thể tìm hiểu thêm về điều này ở bài viết trước của mình) NGHỀ QUẢN TRỊ - ĐAM MÊ VÀ THÁCH THỨC. Và dựa trên kiến thức học được, mình mở thêm 3 dự án kinh doanh nữa. Cứ mỗi khi một dự án tạo được doanh thu ổn định, mình lại tuyển quản lý (hoặc nâng cấp nhân viên lên thành quản lý) và chia phần trăm với họ (thường là 50% lợi nhuận), rồi rút ra để tìm ý tưởng kinh doanh mới.

Có thể một số anh chị sẽ thắc mắc làm nhiều thế thì sao có thể tốt được. Mình xin trả lời rất thật lòng, làm nhiều đúng là khó có thể tốt được, nhưng thực chất mình đã nhân bản chính kỹ năng quản lý dự án của mình, còn việc chuyên môn các quản lý sẽ lo. Có thể nói về kiến thức chuyên môn họ hiểu biết hơn mình, còn mình chỉ setup dự án và huấn luyện họ cách điều hành mà thôi.

Vậy mọi người có thể đặt ra câu hỏi mà mình sắp trả lời phía dưới đó là: TỰ DO TÀI CHÍNH có LỢI gì và HẠI gì? Tại sao tất cả mọi người không cố gắng để đạt được nó?

Mình xin trình bày mấy điều LỢI của TDTC trước:

- Điểm LỢI đầu tiên, dễ thấy là bạn có một cuộc sống tốt hơn. Còn gì đau khổ bằng việc không thể kiếm đủ số tiền cho chi tiêu của mình. Khi TDTC, tiền nong sẽ không còn là vấn đề nhức nhối mỗi tháng nữa. Bạn cũng có thể hưởng thụ một chút nếu muốn. Nhưng với cá nhân mình thì cuộc sống không thay đổi nhiều lắm, đó là do sở thích của mỗi người.

- Điều thứ Hai là bạn không còn phải đánh đổi thời gian lao động lấy tiền. Giá trị được tạo ra trong lúc bạn đang ngủ, đang chơi. Nhưng thực tế bạn có phải làm không? Có chứ, làm nhiều là đằng khác, nhưng là làm những điều mình muốn và những lúc mình muốn. TDTC không bao giờ dành cho người lười biếng cả, nhưng nó giúp bạn được tự chủ, tự quyết trong cuộc sống và công việc.

- Điều thứ Ba là khả năng mở rộng thu nhập. Khi kiếm tiền chủ động, bạn luôn bị giới hạn vì ai cũng chỉ có 24 tiếng mỗi ngày, nhưng với mô hình thu nhập thụ động, bạn không còn bị ràng buộc nữa. Tiền của bạn được tạo ra ở mọi lúc, mọi nơi, nhờ vào hệ thống, tài sản,các đối tác và công nghệ, tất cả dựa vào kỹ năng đầu tư, sáng tạo và quản lý của bạn.

- Điều thứ Tư (mình cho là quan trọng nhất) là giải phóng tư duy. Người ta vẫn nói “Mặt trăng thì xa – Bánh đa thì gần”. Một cách thực tế mà nói, khi còn đang vật lộn với vấn đề tài chính, ít người trong chúng ta dám nghĩ đến những ý tưởng lớn, dự định lớn, càng ít người hơn dám dũng cảm Hành động. Nhưng nếu đã cầm chắc trong tay cái bánh đa rồi, chắc chắn ta sẽ nhìn lên mặt trăng. Do đó, mình luôn cho rằng TDTC là một điều kiện rất tốt để các doanh nhân có cơ hội theo đuổi đam mê, thực hiện những ước mơ thực sự của họ.

- Điều thứ Năm là bạn có cơ hội giúp đỡ người khác, bởi vì chắc chắn các hệ thống, kênh thu nhập của bạn sẽ cần đến sự giúp đỡ của mọi người. Chúng ta giúp mọi người có thu nhập, nhưng họ cũng đóng góp thu nhập cho ta. Mình đã nghiệm ra rằng, trong các cách giúp đỡ thì giúp người khác có công ăn việc làm là một trong những cách hiệu quả nhất. Vì họ không bị phụ thuộc vào sự lòng tốt của ai và đôi khi còn có thể lo cho cả gia đình ở phía sau nữa.

Nhưng ngược lại, TDTC cũng có một số điều BẤT LỢI. Tất nhiên, LỢI hay BẤT LỢI là quan điểm cá nhân, ở đây mình chỉ nêu lên cách nhìn của bản thân mà thôi.

- Bất lợi thứ NHẤT là tự cao. Trong bối cảnh phần lớn xã hội đều đang làm thuê cho ai đó, vật lộn với cái ăn cái mặc tám tiếng một ngày, nếu bạn có TDTC, bạn sẽ dễ mắc ảo tưởng là mình tài giỏi hơn người khác, và phát sinh tâm lý coi thường sự lao động. Đó là một sai lầm nghiêm trọng, bản thân mình đã gặp vài người như vậy, và dòng thu nhập của họ thường không được lâu.

- Bất lợi thứ HAI là nhàn hạ. Tại thời điểm mới TDTC, mình thường đi làm khoảng 4 tiếng một tuần, thời gian còn lại là ngủ và đi chơi, hay đọc sách. Được làm việc 4h/ tuần chính là ước mơ ban đầu của mình. Nhưng chỉ sau 3 tháng, mình thấy cơ thể mệt mỏi, tinh thần sa sút và con người mất hẳn sức sống. Các cụ nói “nhàn cư vi bất thiện” quả không sai. Nhàn rỗi dễ sinh hư, nhất là khi bạn có tiền trong tay. Vì vậy, mình đã đi làm chăm chỉ trở lại và thậm chí còn làm nhiều hơn trước mới lấy lại tinh thần.

- Bất lợi thứ BA là liều lĩnh. Thông thường, chúng ta khi làm được một việc tốt sẽ nghĩ rằng mình làm gì cũng tốt. Tất nhiên sự thật không phải vậy. Có tiền tích lũy (và số tiền đó vẫn tăng lên mỗi ngày) khiến bạn nghĩ rằng mình phải “đầu tư” số tiền này để sinh lời. Nhưng vì quá tự tin, bạn dễ bị thiếu tỉnh táo trước các cơ hội làm giàu nhanh chóng, và kết quả là xôi hỏng, bỏng không. Bản thân mình cũng đã mất tiền trong vài lần đầu tư nhưng nhờ trời sinh nhát gan, mình luôn giới hạn số tiền đầu tư ở tỷ lệ vừa phải nên không phải trả giá quá đắt. Đúng là nhát gan cũng có cái lợi của nhát gan ^^

- Bất lợi thứ TƯ là mất phương hướng. Khi ở trong tù, mọi suy nghĩ của bạn đều hướng đến việc thoát ra ngoài. Nhưng khi đã tự do rồi, bạn sẽ đi đâu, làm gì. Hãy tưởng tượng, chúng ta chơi đang game Contra với 3 mạng, đó là một trò chơi đầy thử thách. Với 30 mạng, nó trở nên dễ thở hơn, những cũng ít thú vị hơn. Nếu có vô số mạng (bất tử) bạn sẽ thấy đó là một trò chơi cực kỳ nhạt nhẽo. Cuộc sống cũng vậy, TDTC sẽ đặt bạn trước một câu đó khó nhằn đó là từ nay, không ai ép bạn làm việc nữa, vậy bạn có nên tiếp tục làm việc nữa không, nếu tiếp tục thì làm gì? Đây chính là câu hỏi mà người bạn của mình đã hỏi mình. Vì câu trả lời rất dài nên mình xin phép nói vào lần khác, hoặc mời các cao thủ khác tư vấn cho anh chị em thêm sau.

- Bất lợi thứ NĂM là dễ hài lòng, nhất là khi bạn có thu nhập thụ động cao. Giống như những đứa trẻ con nhà giàu, sự đầy đủ sẽ bào mòn ý chí vươn lên của bạn. Bạn thấy đời mình như vậy là quá ổn rồi. Nhưng người ta vẫn nói trên dòng sông “hễ không tiến là lùi”. Nếu nhìn ra bên ngoài, chúng ta sẽ thấy vô số người giỏi hơn, thành công hơn mình những vẫn làm việc không ngừng nghỉ. Bạn cần hối thúc mình đặt ra những bài toán khó hơn, hoặc nếu đã tạm hài lòng về bản thân thì hãy nghĩ đến xã hội và những người xung quanh. Về điểm này thì mình thấy ông Bill Gates là một tấm gương rất tuyệt vời.

Với những điều LỢI và BẤT LỢI như thế, còn lại là sự lựa chọn của mỗi người. Nếu bạn đang trên con đường đi tìm tự do tài chính, mình rất vui khi được kết bạn, học hỏi và chia sẻ thêm với nhau. Chúc bạn thành công!

Trên đây là vài lời tản mạn đầu xuân của mình. Xin chúc các anh chị, các bạn một năm an khang thịnh vượng và hy vọng chúng ta sẽ lại gặp nhau trong các chủ đề sau.

Trân trọng. Chu Ngọc Cường.

TẢN MẠN VỀ TỰ DO TÀI CHÍNH – PHẦN 1

(Em xin phép các anh chị lớn dành bài viết cho những thành viên trẻ đang trong quá trình lập nghiệp và tìm kiếm con đường tự do tài chính, không dành cho các pro ạ :) )

Lần đầu tiên mình được nghe nói đến khái niệm “tự do tài chính” khi mới là một sinh viên năm thứ hai. Đối với một thanh niên trẻ mới bước vào đời, cũng như với nhiều bạn trẻ khác khác lúc đó, mình thấy tự do tài chính là một từ khóa có sức hấp dẫn kỳ lạ. Nó vừa như một đích đến đáng mơ ước, vừa như một cánh cửa mở ra bao nhiều điều kỳ thú mà những cậu thanh niên như chúng mình chưa bao giờ được sờ tới.

Mình và một số người bạn hăm hở bắt tay vào hành trình săn đuổi nó, theo những cách thức rất khác nhau. Một số thành công, một số thất bại, và một số khác thì đã hoàn toàn bỏ cuộc. Mình đã đạt được nó cách đây khoảng 3 năm, cùng lúc với một người bạn thân. Điểm chung của cả hai là đều khởi nghiệp từ tay trắng, nhưng giờ chúng mình đã có một hệ thống tài sản và hệ thống kinh doanh khá bền vững, giúp đảm bảo tương lai tài chính cho bản thân và gia đình. Khoảng một tuần trước Tết Nguyên đán vừa rồi, chúng mình đã cùng ngồi lại trong một quán café, tổng kết những điều được và mất, và trong bài viết này, mình mong muốn chia sẻ vài nhận định trong cuộc trò chuyện và hy vọng sẽ có ích cho một số thành viên cần đến nó.

PHẦN MỘT: CON ĐƯỜNG ĐI TỪ TAY TRẮNG

Có những người ngay khi sinh ra đã được thừa hưởng một tài sản rất lớn, nhưng nếu bạn không rơi vào trường hợp đó (giống như mình) thì có những một vài điều rất cần lưu ý nếu bạn muốn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của việc bán thời gian lấy tiền.

Bí quyết ở đây là: Hãy quyết tâm sở hữu ÍT NHẤT 01 nguồn thu nhập thụ động CÀNG SỚM CÀNG TỐT.

(Về chủ đề này, bạn có thể tìm hiểu thêm trong sách Dạy con làm giàu hoặc nhiều bài viết có sẵn trên internet, mình xin nói ít về lý thuyết mà tập trung vào vấn đề thực tế tại Việt Nam)

Thu nhập chủ động là thu nhập có được do đánh đổi thời giờ làm việc thành tiền. Ngược lại, thu nhập thụ động không lấy đi thời gian của bạn. Ví dụ đơn giản nhất là người cho thuê nhà, bạn phải trả tiền cho chủ nhà mỗi tháng, bất kể ông ấy có làm việc hay không.

Nếu tìm kiếm về thu nhập thụ động trên mạng internet, bạn sẽ thấy vô vàn ý tưởng đưa ra từ cho thuê bất động sản, bán bản quyền tác giả, phần mềm cho đến cho vay lấy lãi… Tuy nhiên đặc điểm chung của hầu hết các nguồn thu nhập này là nếu muốn thu nhập tốt thì phải có sẵn vốn để đầu tư, còn nếu có ít vốn thì thu nhập sẽ cực kỳ ít ỏi. Dù ý tưởng về một nguồn thu tự động rất hay, nhưng nó không khả thi với phần lớn mọi người. Nếu có sẵn số tài sản hoặc năng khiếu thiên bẩm, chắc mình và bạn đều không phải đau đầu nhiều về tiền rồi. Và thực tế có đến 9/10 người phải dừng bước trước khi chạm tới mục tiêu của mình.

Với mình lúc đó, câu hỏi đặt ra không phải là “ý tưởng tạo thu nhập thụ động” mà là “ý tưởng tạo ra thu nhập thụ động KHÔNG CẦN VỐN”. Và sau khi mò mẫm, mình phát hiện con đường đó thực sự tồn tại. Nói chính xác hơn, chúng ta có thể không có vốn bằng tiền mặt, nhưng chúng ta còn nhiều loại vốn khác quý giá không kém là thời gian, tri thức và tinh thần cầu tiến.

Mình xin chia sẻ cách thức mà hai chúng mình đã thực hiện thành công, tạm gọi là “franchise bản thân”. Nội dung của cách thức đó có thể tóm gọn như sau:

- Bước 1: Bạn cần thành thạo một kỹ năng kiếm tiền: Ví dụ như thiết kế web, bán hàng online, dạy ngoại ngữ…

- Bước 2: Tìm kiếm và huấn luyện cộng sự: Ngoài kia có rất nhiều người cũng cần kiếm tiền mà chưa biết phương pháp, hãy tìm kiếm và hướng dẫn cho họ. Bạn có thể gọi họ là nhân viên, đối tác, cộng tác viên, đại lý hay gì cũng được. Quan trọng là họ lặp lại công việc của bạn và bạn tự biến mình trở thành người cung cấp nền tảng cho họ làm việc. Ví dụ: Bạn nhận hợp đồng thiết kế web và họ thiết kế, bạn cung cấp nguồn hàng cho họ bán trên mạng…

- Bước 3: Tự động hóa quy trình: Trên thực tế, chúng ta cần hiểu các “đối tác” sẽ làm việc kém hiệu quả hơn chính chúng ta. Nhưng điều đó không quá quan trọng, chỉ cần họ làm việc thì họ vẫn sẽ đóng góp một phần vào thu nhập của bạn. Trong lúc đó, bạn đừng vội hài lòng, hãy tiếp tục cập nhật, cải tiền quy trình và đưa ra một phiên bản nhượng quyền thật tốt, giúp đối tác làm việc tốt nhất, nhưng bạn thì tốn ít công sức nhất.

- Bước 4: Nhân bản: Khi có một quy trình tạm ổn, bạn hãy nhân bản bằng cách liên tục lặp lại bước 2 và bước 3. Cụ thể là bạn có thể tuyển thêm nhân viên, mở thêm mảng kinh doanh, mở thêm đại lý, cơ sở kinh doanh… Nhân bản giúp bạn tăng thêm nguồn thu vào đến một thời điểm, dòng tiền sẽ lớn hơn so với nhu cầu chi tiêu của bạn. Đó là ngày bạn có được tự do thực sự.

Nghe có vẻ khá đơn giản, nhưng thực tế sẽ có rất nhiều vấn đề phát sinh. Tạo dựng thu nhập thụ động cũng giống như gieo một hạt giống, bạn cần kiên trì và có thể phải làm lại nhiều lần. Sau đây là một số kinh nghiệm của mình để các bạn tham khảo trong quá trình “nhượng quyền bản thân”:

- Không phải kỹ năng nào cũng có thể nhượng quyền. Nếu bạn sỡ hữu kỹ năng làm việc quá phức tạp hoặc kén chọn đối tác thì việc phát triển sẽ rất khó khăn. Vì vậy, hãy tìm những kỹ năng tương đối phổ thông và nhu cầu cũng phổ biến.

- Không phải kỹ năng nào cũng có thể nhượng quyền 1 – 1. Có những công việc muốn thực hiện cần có một đội nhóm. Lúc đó bạn cần xác định đối tác là các nhóm. Công việc đòi hỏi nhiều người thì việc tìm kiếm, huấn luyện và quản lý khó khăn hơn, nhưng bù dòng lại thu nhập tạo ra sẽ lớn hơn.

- Về bản chất không có hệ thống nào tự động hoàn toàn, khi tạo dựng nguồn thu kiểu này bạn vẫn phải làm việc. Nhưng khi nguồn thu được tạo ra rồi, nó sẽ chảy đều đặn về với bạn kể cả bạn đi du lịch. Công việc của bạn lúc đó chính là chăm sóc, cập nhật và theo dõi hệ thống để nó hoạt động trơn tru.

- Có nhiều người đã thất bại vì quá vội vã nhân bản. Hãy nhớ có một đối tác thành công không có nghĩa là tất cả các đối tác sẽ thành công. Và quản lý 1 đối tác sẽ hoàn toàn khác quản lý 2 đối tác, lại càng khác với 10 đối tác. Bạn cần thận trọng và nhân bản chậm mà chắc theo khả năng của mình. Khi cần, đừng ngần ngại cắt bớt đối tác mới hoặc đối tác không phù hợp để giữ chắc thành quả đã có.

- Bạn chỉ đạt được tự do tài chính thực sự khi nguồn thu nhập lớn hơn (đáng kể) so với nhu cầu chi tiêu của bản thân. Việc gia tăng nguồn thu luôn phải đi kèm với kiểm soát chi tiêu. Nếu không công việc của bạn sẽ giống như đổ nước vào một cái xô bị thủng. Nếu muốn học về cách tiết kiệm và hoạch định thu nhập, xin hãy đọc cuốn “Người giàu có nhất thành Babylon” của tác giả George Clason.

- Không nên hài lòng với chỉ một nguồn thu nhập. Hệ thống của bạn có thể tồn tại 3 năm, 5 năm, 10 năm … nhưng nó sẽ không tồn tại mãi. Khi đã có lượng tiền tích lũy, hay đầu tư vào những kênh khác. Nhưng đừng liều lĩnh đầu tư nhiều, hoặc cố thử vận may với những kênh rủi ro. Thông thường khi có 1 triệu đô, chúng ta hay nghĩ phải đầu tư cái gì cho xứng tầm với 1 triệu đô. Nhưng xin nhớ mọi kênh đầu tư đều có độ rủi ro nhất định, bạn có 1 triệu đô không đồng nghĩa với việc bạn sẵn sàng mất hết 1 triệu đô. Hãy đầu tư với số tiền vừa phải mà bạn sẵn sàng mất hết vẫn không hề hấn gì (với mình đó sẽ là khoảng 10 – 20% tổng tài sản của bản thân).

- Tuyệt đối nói KHÔNG với các phương thức kiếm tiền không chân chính. Chúng ta không thể xây nhà chắc trên móng yếu. Cũng như vậy, bạn không thể xây dựng nguồn thu bền vững dựa trên sự gian dối hay sự mất mát của người khác. Vì cuộc đời rất công bằng.

- Các khó khăn sẽ cản bước bạn, làm bạn nản chí. Còn người xung quanh thì chỉ nói về thành công mà thôi. Thành quả sẽ đến rất chậm. Mình rất thích một câu nói đại ý là : Nếu muốn từ nghèo chuyển thành giàu, bạn phải đi qua giai đoạn cực nghèo (đó là giai đoạn nghèo nhưng lại phải đầu tư xây dựng hệ thống). Có những lúc mình chỉ có mỳ tôm để ăn. Nhưng mọi thứ đều có giá của nó, vì vậy hãy kiên trì, vì không có con đường tắt nào cả.

- Đừng bao giờ coi tự do tài chính là một đích đến, nó chỉ là một phương tiện mà thôi. Vì sao vậy? Trước đó, mình và người bạn của mình đã từng nghĩ khi có tự do tài chính, hai thằng sẽ rất hạnh phúc, sẽ nghỉ hưu sớm, sẽ đi du lịch… Nhưng khi đạt được rồi, tụi mình nhanh chóng nhận ra đó mới chỉ là mức THẤP NHẤT của tháp nhu cầu con người. Chỉ khoảng 1 tháng ngồi nhà và nhận tiền, bạn sẽ buồn bực đến phát điên lên. Có thể tự do tài chính là một điều cần thiết, nhưng chắc chắn bạn cần cố gắng không ngừng nghỉ nếu muốn trở thành người thành công và hạnh phúc thực sự với cuộc sống và công việc của mình.

Đó là lý do vì sao mình sẽ còn trở lại với Phần 2: TỰ DO TÀI CHÍNH – LỢI VÀ HẠI. Thay lời kết, nhân dịp năm mới xin chúc các anh chị và các bạn thành viên của group mạnh khỏe, hạnh phúc đón chào một năm mới 2017 phát triển rực rỡ :D

Trân trọng. Chu Ngọc Cường.

MUỐN CÓ SỰ ĐỘT PHÁ PHẢI TÌM RA “TỪ KHOÁ”

(Bài viết dành cho công ty nhỏ và siêu nhỏ)

Mình hiện tại đang làm chủ một công ty nhỏ thôi. Nhưng cũng hạnh phúc vì một mình mình giúp được hơn 10 người khác có cái ăn cái mặc. Và mình cũng tin rằng rất nhiều bạn đang kinh doanh hiện nay, dù chưa có lời, chưa làm lớn nhưng đang tạo công ăn việc làm cho rất nhiều người. Bạn hãy lấy đó làm động lực mỗi khi mệt mỏi hay muốn buông xuôi. Vì sự nỗ lực của mình mang lại miếng cơm manh áo cho biết bao người khác.
Và vì mình luôn nỗ lực không ngừng trong vòng 2 năm qua. Nên mình cũng đúc rút được chút xíu kinh nghiệm mang lên đây chia sẻ cho mọi người. Mình theo dõi cái stt mà cho comment đủ thứ của anh Chánh - thấy rất rất rất nhiều công ty bé xíu như mình hay là các ý tưởng khởi nghiệp, hay là chỉ là khởi đầu của việc bán một món hàng gì đó lạ lạ.
Mình muốn khuyên mọi người hãy khoan nhìn lên các công ty lớn, các chiến lược của công ty lớn hay các lý thuyết trong sách vở dạy đã. Hãy nhìn thật sâu vào trong sản phẩm hoặc dịch vụ bạn cung cấp và tìm ra “TỪ KHOÁ” cho các vấn đề bạn gặp phải. Và khi bạn tìm ra được từ khoá này rồi. Bạn sẽ thay đổi được tình hình hiện tại của doanh nghiệp. Ví dụ như mình vấn đề về nhân viên được giải quyết bằng từ khoá là QUY TRÌNH, vấn đề về vốn được giải quyết bằng từ khoá XOAY VÒNG VỐN, vấn đề về kiếm khách được giải quyết bằng từ khoá KÊNH QUẢNG CÁO, Vấn đề về thương hiệu được giải quyết bằng từ khoá VĂN HOÁ. Những từ khoá này không phải là tự nhiên mình nghĩ ra cho vui. Mà đó là bao nhiêu đêm nằm thao thức, nói chuyện với biết bao nhiêu người, đọc biết bao nhiêu sách và quan sát rất rất nhiều nơi. Có thể từ khoá của bạn sẽ khác với từ khoá của công ty mình nhưng bạn hãy ráng tìm ra để rồi tập trung vào đó. Tìm ra bằng cách nào thì mình nói ở trên rồi. Chỉ có bạn mới hiểu được sản phẩm của bạn - đứa con tinh thần của bạn - nguồn lực tài chính của bạn. Hãy ngồi tìm hiểu xem những mô hình kinh doanh tương tự với bạn họ có từ khoá gì. Rồi sau đó thử áp dụng vào công ty. Nếu vẫn chưa đúng thì làm lại. Làm cho tới khi nào đúng thì thôi.
.....
Mình muốn chia sẻ kinh nghiệm cho mọi người nhưng sao khó diễn tả hết ý của mình. Mong là sẽ học được cách viết chuyên nghiệp trong lớp CEO 2

Mình xin tạm dừng bút và chúc bạn tìm được từ khoá cho doanh nghiệp nhỏ của mình!

Nguồn Chị Trần Thị Lê Hiền

KHỞI NGHIỆP MUỐN LÀM LỚN VÀ BỀN HÃY ĐƠN GIẢN VÀ TINH GỌN

Sau 2 bài viết trước về khởi nghiệp Sơn nhận được inbox của nhiều bạn hỏi về cách tổ chức khi mới khởi nghiệp, tóm lại vẫn hỏi mình nhiều về quy trình nhân sự, tài chính V.v… Mình đã nhấn mạnh trong 2 bài trước là những cái đó không phải là cốt lõi, bài viết này mình sẽ đi cụ thể về những yếu tố theo mình là cốt lõi tạo nên thành công của doanh nghiệp…

Có 2 bệnh mà mình hay thấy của các doanh nghiệp trẻ:- 1 là không biết tự lượng sức mình lao ra và chết ngay lập tức. 2 là doanh nghiệp phát triển càng to thì lợi nhuận càng giảm, càng làm thì càng cực,càng áp lực, cố mọi cách mà không làm cách nào vươn mình thành doanh nghiệp lớn được. Sau 1 thời gian thị trường thay đổi cũng chết.
Trường hợp 1 là do thiếu kinh nghiệm mình không bàn tới
Trường hợp 2 chết là không phải là không có kinh nghiệm mà do 2 lý do sau đây:

CÁI CHẾT ĐẦU TIÊN LÀ CHẾT VỀ CHIẾN LƯỢC: Bài học kinh doanh được đào tạo ở nhiều lớp học kinh doanh hay làm giàu là hãy tìm hiểu xem thị trường cần gì rồi tìm sản phẩm phù hợp để cung cấp. Hầu hết doanh nghiệp đều đi theo hướng này nên đời sống doanh nghiệp cũng đi theo vòng đời sản phẩm. Khi thị trường bão hòa, hoặc suy thoái thì doanh nghiệp cũng chết theo thị trường. Mình gọi đây là những nhà kinh doanh lướt sóng, nếu lao vào thị trường đúng thời điểm thì phất lên, nhưng doanh nghiệp sau đó bấp bênh không ổn định. (Mấy cô bác có con gái thì không nên cả tin gả cho mấy anh này dù lễ vật có ngon lành cỡ nào đi nữa kẻo khổ thân về sau ;) )
Với mình cách tiếp cận hiện đại là không quan trọng thị trường đang trong giai đọan nào, mà căn cứ vào năng lực bản thân, nhà sáng lập cần tìm ra thế mạnh và niềm đam mê của mình, nghiên cứu thị trường để tạo ra sản phẩm dựa trên khả năng đó, biến lợi thế của bản thân thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Đó là lý do mình liên tục nhấn mạnh về năng lực lõi của từng cá nhân khi khởi nghiệp.

CÁI CHẾT THỨ 2 LÀ CÁI CHẾT VỀ TỔ CHỨC: Theo mình một doanh nghiệp giống như một sinh vật còn thị trường chính là môi trường sống. Chúng ta hãy để ý khi môi trường thay đổi thì các loài sinh vật bậc cao như chim thú thường là những sinh vật dễ tổn thương nhất, nếu không thích nghi được sẽ tuyệt chủng, nhưng vi khuẩn vi rus thì có thể tồn tại rất lâu,có những con vi khuẩn, virus còn tồn tai từ thời nguyên thủy đến tận ngày nay.
Lý do là cơ thể của loài thú có cấu trúc rất phức tạp, để sinh ra cơ thể một con thú có thể mất nhiều ngày, nhiều tháng, nhưng khi sinh ra chỉ cần 1 bộ phận bị tổn thương thôi thì cả cơ thể sẽ bị ảnh hưởng. còn Vi khuẩn, vi rút là những tế bào đơn lẻ, chỉ cần trong một giây chúng có thể phân chia cấp số nhân thành hàng trăm hàng ngàn con vi khuẩn , và do cấu trúc đơn giản nên chúng dễ thay đổi để thích nghi với nhiều hình thái môi trường.
Doanh nghiệp cũng vậy, ý tưởng kinh doanh càng đơn giản càng tốt, mô hình kinh doanh nên tổ chức có chiều sâu tập trung xoay quanh lợi thế cạnh tranh của mình. Bắt đầu kinh doanh nên tập trung cho một tế bào doanh nghiệp tổ chức thật sắc bén rồi nhân rộng ra giống như vi khuẩn. Như vậy doanh nghiệp có lớn mấy thì khâu quản lý vẫn đơn giản linh hoạt. Cái chết của nhiều doanh nghiệp tầm trung là phức tạp ngay từ đầu, nên khi lớn lên doanh nghiệp trở nên cồng kềnh khó quản lý điều chỉnh.

VÍ DỤ:
Trong lĩnh vực Thức ăn nhanh, Mình để ý lợi thế cạnh tranh chủ yếu là mặt bằng, do đó người kinh doanh phải xác định được khách hàng mục tiêu ở đâu, chọn được mặt bằng ở đó, cửa hàng không có đầu bếp, bán thức ăn nấu sẵn, hoặc chế biến nhanh gọn theo công thức sẵn, nhân viên phục vụ cũng rất ít, khách phải tự phục vụ, trang trí quán cũng không quá cầu kỳ phức tạp. Họ tiết kiệm mọi chi phí có thể để có lợi nhuận vì hầu hết chi phí đã chi hết cho tiền mặt bằng. Nhiệm vụ chủ yếu của người chủ là phải tập trung điều hành thật tốt cửa hàng đầu tiên, xây dựng một hệ thống quản lý thật tốt. Nếu cửa hàng đầu tiên mà thành công thì nhanh chóng nhân rộng ra, công thức kiếm tiền sau đó là LỢI NHUẬN = SỐ MẶT BẰNG ĐẸP. Để có mặt bằng đẹp thì phải có hiểu biết, vốn và khả năng đàm phán. Ý tưởng thì đơn giản nhưng mấy ai đủ khả năng làm.
(mình ko phải là dân F&B nên các bác chém nhẹ tay)

Về trung tâm tiếng anh của Ex mình, nhiều bạn inbox hỏi mình quản lý tài chính và nhân sự thế nào, mình đã nói rất nhiều là trung tâm của Ex mình không có mấy bảo bối đó, căn bản là mình thấy nàng rất giỏi trong việc dạy học và tuyển giáo viên, nên mình bảo nàng tập trung tuyển dụng giáo viên giỏi. Mô hình khởi nghiệp sơ khai của trung tâm chỉ có Nàng và một giáo viên tiếng anh dạy theo giờ. Hầu hết chi phí của trung tâm mình dồn vào việc trả lương cho giáo viên, tụi mình tiết kiệm mọi khoản khác.
Mình hướng dẫn nàng làm quen với việc quản lý 1 giáo viên, rồi nâng dần lên 5, rồi 10, rồi 20 nếu 20 giáo viên mà vẫn quản lý tốt thì mình tin bao nhiêu giáo viên nữa thì nàng cũng quản lý được. Do đó thời gian đầu nàng tập làm việc với giáo viên đầu tiên, ngoài ra dành thời gian xây dựng và thử nghiệm các giáo án khác nhau cho các khóa đầu, và tập trung xây dựng quy trình và KPI cho tuyển dụng. Và để đủ lượng học viên thì mình tìm cho Ex một người giỏi marketing để tạo thành một team khởi nghiệp. Nếu qua được giai đoạn đầu thì công thức kiếm tiền sau này sẽ là LỢI NHUẬN = SỐ GIÁO VIÊN GIỎI. Nói là quy trình cho oai chứ từ nhân sự đến tài chính v.v… Nàng gom hết vào 1 trang excel, có mỗi cái giáo án thì nhìn hoành tráng thôi. Ý tưởng đơn giản là vậy nhưng mà mình tin hiếm người như nàng có năng lực để có thể vận hành nổi quy trình này.

TÓM LẠI, Theo quan điểm của mình một doanh nghiệp khởi nghiệp muốn mạnh và bền vững thứ nhất phải có lợi thế cạnh tranh rõ ràng, thứ 2 là khi chia nhỏ ra doanh nghiệp đó trở thành những “doanh nghiệp tế bào” càng đơn giản càng tốt.
Do đó mình luôn khuyên tất cả những bạn trẻ khởi nghiệp là luôn dành cho mình một khoảng thời gian cần thiết để thứ nhất là trau dồi năng lực chuyên môn cho thật tốt và thứ hai là học hỏi kinh doanh bằng việc kinh doanh thật nhỏ vào thời gian rảnh, hãy coi đó như thú vui vừa để trau dồi kỹ năng kinh doanh vừa để test thị trường hoàn thiện sản phẩm, chuẩn bị càng tốt thì khi lâm trận càng vững vàng.

P/s: Sơn mong nhận được nhiều ý kiến trái chiều để cùng mổ xẻ sâu hơn chủ đề khởi nghiệp nên làm đơn giản tinh gọn này.

Nguồn sonnguyenbca

NGHỀ QUẢN TRỊ - ĐAM MÊ VÀ THÁCH THỨC

Thưa các cô chú & anh chị. Hiện nay ở Việt Nam người trẻ khởi nghiệp kinh doanh khá nhiều, bản thân em cũng đã gặp nhiều người. Nhưng qua quan sát của em, em thấy phần đa các bạn trẻ đều đặt mục tiêu là thu nhập cao, còn số người thực sự có niềm đam mê với nghề quản trị còn khá ít.

Em viết bài này muốn chia sẻ câu chuyện của bản thân, cũng là chia sẻ tình yêu với khoa học quản trị, và hy vọng sẽ có những lời khuyên chân tình từ những người đi trước, và những người bạn cùng chí hướng để học hỏi lẫn nhau.

Em yêu thích công việc quản lý từ khi học đại học năm 2, qua môn Quản trị học đại cương, và bắt đầu mày mò tìm hiểu về nó. Em nhanh chóng nhận ra ở nước ta, mọi người thường hay nhầm lẫn giữa những khái niệm cơ bản như kinh tế, kinh doanh, quản lý, lãnh đạo và điều hành, sách viết về chủ đề quản trị học cũng không phong phú, chủ yếu là các bài học kinh doanh, làm giàu…. Vì thế, em quyết tâm tìm cho ra bản chất của vấn đề.

Việc đầu tiên mà em lựa chọn là đến xin làm việc parttime cho một cơ quan nhà nước. Mục đích duy nhất là để tìm hiểu cách người ra tổ chức, quản lý công việc. Lúc đó cơ quan cách nơi em sống khoảng 15km, đi bằng xe bus vì em chưa có xe máy, em đi làm không có lương mà thi thoảng có phụ cấp vì cơ quan không thể ký hợp đồng với sinh viên đang đi học. Em được giao chủ yếu là các công việc lặt vặt như nghe điện thoại, làm slide, đi photo tài liệu… Nhiều khi cũng vất vả nhưng em làm việc gì cũng hăng say và nhiệt tình. Lúc đó anh thủ trưởng cơ quan nhìn thấy em lúc nào cũng lui cui có gọi em tới động viên “Sẽ có ngày, em trưởng thành lên từ công việc thầm lặng này”. Em thì chả hiểu như thế là khen hay chê, em chỉ quyết tâm làm gì thì phải làm cho thật tốt không để người ta coi thường sinh viên trường Bách Khoa mà thôi.

Sau một năm thì em được cơ quan trung ương Đoàn “mượn” về làm việc vì thấy chăm chỉ và được việc. Em lại chạy sang cơ quan mới làm thêm một năm nữa, cũng những công việc không tên nhưng lần này có kế hoạch, phân công đàng hoàng hơn, em cũng được đi nơi này nơi kia và tham gia một số sự kiện, hội nghị, công tác hay họp hành nhiều hơn.

Thực tế đã cho thấy, quãng thời gian sinh viên này với em không hề lãng phí chút nào. Em đã hình thành được cho bản thân những khái niệm đầu tiên về một hệ thống làm việc có tổ chức. Chỉ riêng việc từ cấp thành phố lên trung ương (dù hai cơ quan khá gần nhau), em đã thấy cách giải quyết công việc của họ khác biệt rất nhiều. Có nhiều bài học hay và thú vị em đã thu nhặt được từ lúc làm trong cơ quan chính trị. Ngoài ra, em cũng có cơ hội làm việc cùng nhiều lãnh đạo. Em thấy hầu hết mọi người hiện nay chê bai cách làm việc của nhà nước, nhưng có khi họ chưa từng làm việc trong đó một ngày nào cả. Tất nhiên môi trường nhà nước có một số điểm hơi trì trệ, nhưng về cách quản lý thì phải nói là rất nhiều điều đáng học hỏi. Sự phân biệt trên dưới rõ ràng, tổ chức bộ máy có quy trình và logic chặt chẽ, cùng hình ảnh những lãnh đạo tài năng, tận tụy, có đạo đức chính là những bài học đi theo em trong suốt các công việc sau đó.

Sau khi học xong thì em về công tác tại một cơ quan hành chính sự nghiệp thêm 1 năm trước khi ra ngoài. Tại đây sau mấy tháng thì em được làm quản lý cấp phòng. Phòng có 5 người thì em nhỏ tuổi nhất. Vì vậy, em buộc phải cập nhật kiến thức về vấn đề nhân sự. Làm sao để những người lớn tuổi hơn, kinh nghiệm nhiều hơn vẫn nghe theo quyết định của mình. Đây là những bài học vỡ lòng đầu tiên đối với em trong nghề này. Sau khi giải quyết nó thành công, em đã thấy rõ nó là con đường phải đi và đặt mục tiêu học nghề quản lý cho đến nơi đến chốn.

Cũng giống như nghề ngoại ngữ có 4 kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết; nghề quản lý có 4 chủ điểm chính và khoảng hơn 10 loại kỹ năng quản lý cơ bản cần rèn luyện thành thạo, từ hoạch định, tổ chức cho đến kiểm tra, thưởng phạt, đào tạo, tuyển dụng… Em thấy băn khoăn nếu cứ ở trong nhà nước chắc chỉ học được 2, 3 loại là cùng. Vì vậy em xin nghỉ việc để khởi nghiệp với một công ty riêng.

Bắt đầu khởi nghiệp có thể nói là là bắt đầu một hành trình vô cùng cô đơn. Nếu như trước kia, luôn có người đưa nhiệm vụ cho mình, thì bây giờ câu chuyện là tự tạo ra nhiệm vụ và đưa cả team tiến đến đích. Mỗi năm là một thử thách về tầm nhìn, chiến lược và doanh thu. May mắn của em là em đã có mục tiêu rõ ràng, công ty là để học tập chứ không phải kiếm tiền. Em luôn cố gắng tìm tòi kiến thức, lời khuyên trước khi bắt tay vào vấn đề.

Có học và làm mới thấm thía câu nói: Trên lý thuyết thì lý thuyết luôn giống với thực tế, còn trên thực tế thì thực tế luôn khác với lý thuyết. Công ty của em cũng mắc những sai lầm, do thiếu kinh nghiệm, thiếu hiểu biết. Nhưng sau 2 năm thì các vấn đề cơ bản được “fix”, công ty bắt đầu có lợi nhuận và tăng trưởng ổn định, trở thành một nhà cung cấp dịch vụ có uy tín trên thế giới trong một lĩnh vực ngách của thị trường IT. Và em cũng tự xác định mình đã là một nhà quản lý thực sự.

Sau 1 năm nữa, mọi việc gần như đi vào quy trình ổn định. Em lại băn khoăn không biết sắp tới sẽ phát triển công ty đi đâu, đặt mục tiêu theo hướng nào cho phù hợp. Thấy đã đến lúc cần học hỏi thêm, em lại đến gặp 4 ông chủ doanh nghiệp để xin làm việc. Sau cùng em đã chọn một doanh nghiệp sản xuất trong ngành dệt may để thử sức.

Tất nhiên là vì tuổi đời quá trẻ nên dù là founder của một công ty khác, nhưng vào đây em chỉ có thể làm nhân viên quèn, lương tháng lúc đó chắc khoảng bằng thu nhập 1 ngày làm việc của em ở công ty riêng. Nhưng phương châm của em là đã đi học thì không mất thêm học phí là tốt lắm rồi, phải tranh thủ học những cái hay, cái tốt của người ta thì sau này mới khá được.

Lúc đó sếp em thấy em lương thì thấp mà làm gì cũng chịu khó, thậm chí phải bỏ thêm tiền cho công việc em cũng không ngần ngại thì mới để ý và dặn “Cứ chăm chỉ, anh sẽ có nhiều việc cho chú làm”. Nhờ làm việc trong môi trường sản xuất dây chuyền với số lượng nhân sự lớn hơn (khoảng 400 người), cùng với việc gặp gỡ khách hàng nước ngoài, em đã tự tích lũy nhiều bài học thực tế cho bản thân. Mỗi lần làm việc xong, em lại rủ các đối tác Nhật, Mỹ, Âu đi ăn để hỏi han xem nước họ làm việc ra sao, quy trình thế nào, cách quản lý kế hoạch, nhân sự có gì độc đáo..v..v.

Từ sự giao lưu với khách hàng nhiều nơi, em hiểu rõ sự khác nhau giữa 2 trường phải quản lý của Mỹ và Nhật, em cũng thấy rằng người Việt Nam rất có tố chất để trở thành những nhà quản lý giỏi trong nền kinh tế toàn cầu. Vì mình có khả năng giao lưu văn hóa rất tốt, ngồi với Tàu, với Nhật cũng được mà ngồi với Mỹ, Anh cũng được. Ngược lại, nhược điểm quan trọng là người Việt là không có kiến thức bài bản, làm việc cảm tính và sức khỏe hơi yếu. Hiện nay sở dĩ các doanh nghiệp lớn đang trọng dụng CEO người Ấn Độ một phần cũng vì nguyên nhân này, họ không quá nguyên tắc như CEO Nhật, nhưng cái tôi cũng không quá lớn như CEO Mỹ, đồng thời sức khỏe và ngoại ngữ lại tốt. Em thấy đó là một điều ngành quản trị của Việt Nam rất nên phải suy nghĩ.

Sau khi cống hiến 1 năm thì sếp tổng của em quyết định rút về tuyến sau và giao lại toàn bộ công ty cho em quản lý. Lần này em cũng vẫn là quản lý trẻ măng so với các quản lý cấp trung của mình :D. Người nào còn trẻ cũng hơn em vài tuổi, cá biệt có một bác đã ngoài 70, nhưng sức còn mạnh khỏe lắm nên bác vẫn làm trưởng phòng. Các vấn đề tài chính doanh nghiệp, pháp luật và quản trị nguồn lực cũng khó khăn hơn. Dù vậy, em không còn bỡ ngỡ nữa vì dù sao cũng có mấy năm làm quen trước đó rồi. Sau đó, em đã thay đổi, sắp xếp khá nhiều vấn đề và giúp xây dựng lại cho công ty một quy trình làm việc tốt hơn, hiện đại hơn và vẫn được duy trì cho đến năm nay, khi em cùng với sếp cũ cùng nhau góp vốn xây dựng một doanh nghiệp mới, làm đối tác với chính công ty của anh ấy.

Công ty mới của em đã tự cân bằng được tài chính sau mấy tháng khởi động và phủ sóng sản phẩm trên 15 tỉnh thành trong thời gian trong khoảng thời gian khá ngắn ngủi. Hiện nay dù khách hàng mới, khách hàng cũ đến làm việc mỗi ngày nhưng em vẫn có đủ thời gian ngồi viết bài này, và rảnh rỗi ngẫm nghĩ định hướng phát triển cho năm sau là nhờ các bộ phận đã được đào tạo, giao việc theo quy trình hợp lý, khoa học để phục vụ tốt nhất cho nhu cầu của khách hàng. Tất cả công việc và cơ hội em có, thực ra lại không bắt nguồn từ mơ ước kiếm nhiều tiền, mà từ niềm yêu thích của bản thân em với nghề quản lý, và ước muốn khám phá những thử thách mới của nghề nghiệp.

Em thấy rất đáng tiếc khi Việt Nam chưa bao giờ thực sự coi quản trị là một môn khoa học cơ bản. Ngay như ở trường cũ của em, một trong những tiêu chí đầu tiên để bầu chọn vị hiệu trưởng vẫn cứ là học vị và thành tích chuyên môn của vị ấy. Tất nhiên làm hiệu trưởng của đại học lớn thì không thể thiếu kiến thức và học vấn được, nhưng mấu chốt của công việc hiệu trưởng vẫn là quản lý, hoạch định, ngoại giap chứ không phải nghiên cứu khoa học. Cũng không biết bao giờ Việt Nam mới được lãnh đạo bởi những nhà quản lý thực sự thay cho toàn nhà khoa học như hiện nay.

Các bạn trẻ đồng trang lứa với em thì hầu như không thể phân biệt nổi sự khác nhau giữa một giáo viên ngoại ngữ và một giám đốc trung tâm dạy ngoại ngữ. Các bạn cứ có kiến thức chuyên môn, dạy học tốt là ra mở trung tâm; làm ra sản phẩm, dịch vụ tốt là mở công ty mà không hề bổ túc cho bản thân những kỹ năng khác. Khi vấp phải các vấn đề tài chính, nhân sự, marketing… các bạn hầu như không có chút ý tưởng (idea) nào về phương pháp giải quyết. Em rất tiếc khi nhìn thấy nhiều dự án hay đã phải chết yểu chỉ vì thiếu sót những kỹ năng quản trị dự án rất cơ bản.

Vì vậy em thực sự mong ước mọi người, và nhất là giới trẻ sẽ quan tâm hơn, và các cô chú, anh chị đi trước sẽ chia sẻ thêm về cho thanh niên về vấn đề này, tạo ra nhiều diễn đàn như group của chúng ta cho mọi người chia sẻ về bộ môn Quản trị. Kiến thức quản trị vững vàng sẽ là nền tảng cho một chính phủ, cơ quan, doanh nghiệp, đội nhóm thành công và tạo nên một quốc gia thành công :) Và mong là các bạn trẻ Việt Nam sẽ có nhiều người đam mê với quản trị học, cũng như người ta đam mê ca hát, dancing, hội họa… vì lĩnh vực này quả thật rất thú vị và hấp dẫn.

Em xin cảm ơn và chúc các cô chú, anh chị mạnh khỏe, thành đạt ạ!